Spelend leren is een manier om kinderen te motiveren en hun rekenvaardigheden te versterken. Maar niet elk rekenspel is automatisch een goed rekenspel. Hoe zorg je ervoor dat een spel niet alleen leuk is, maar ook bijdraagt aan de rekenontwikkeling van je leerlingen? In deze blog deel ik drie criteria waarmee je eenvoudig kunt beoordelen of een rekenspel écht effectief is.
Wil je nog dieper ingaan op het inzetten van rekenspellen in je les? In mijn cursus Spel in de rekenles leer je hoe je doelgericht rekenspellen kiest, inzet en differentieert.
Elk spel begint met een helder doel
Stel je voor: je begint een rekenles met een spel. De leerlingen zijn enthousiast, er wordt gelachen, en de energie zit erin. Maar aan het einde van de les vraag je je af: Hebben ze nu echt iets geleerd? Iets wat mij ook regelmatig is overkomen. Dit kan gebeuren als het spel dat je koos niet direct aansluit bij het doel van de les.
Begin bij het doel
Doelgerichtheid begint altijd met de vraag: Wat wil ik dat mijn leerlingen leren of oefenen? Pas als dat helder is, kies je een spel dat daar bij aansluit. Dit voorkomt dat je zomaar een leuk spel speelt dat weinig bijdraagt aan het rekenonderwijs. Wil je bijvoorbeeld dat leerlingen de tafels automatiseren? Dan is een spel als Tik erop ideaal. Bij dit spel schrijven de kinderen antwoorden van een tafel op een wisbordje. Zodra een som wordt genoemd, tikken ze snel het juiste antwoord aan. Het spel is doelgericht, effectief en brengt beweging in de klas, wat zorgt voor extra betrokkenheid.
Blijf evalueren
Soms merk je tijdens of na het spelen dat een spel toch niet zo effectief was als gehoopt. Dit kan liggen aan het spel zelf of aan de manier waarop het werd ingezet. Vraag jezelf af:
- Was het spel geschikt voor het lesdoel?
- Waren er te veel afleidende regels of strategieën?
- Hebben de kinderen voldoende kunnen oefenen?
Een goede stelregel is: Hou het doelgericht, simpel en effectief. Laat het spel draaien om de rekenvaardigheid en zorg ervoor dat de focus bij het oefenen blijft.
Geen tijd verliezen aan uitleg
Hoe vaak gebeurt het niet dat een nieuw spel minutenlang uitleg kost, terwijl je die tijd eigenlijk wilt gebruiken om te rekenen? Herkenbare spellen zijn daarom essentieel. Ze sluiten aan bij wat leerlingen al kennen, waardoor je direct kunt starten.
Denk bijvoorbeeld aan memory, maar dan met een rekenkundige twist. Bij Rekensommen Memory zoeken leerlingen paren van sommen en antwoorden. Het spel is bekend, dus je hoeft alleen uit te leggen welke sommen ze moeten oefenen. Binnen een paar minuten is iedereen aan het spelen.
Door te kiezen voor herkenbare spellen voorkom je tijdverlies en houd je de focus op rekenen. De leerlingen hebben plezier én ze leren doelgericht.
Een goed rekenspel past bij de rekenontwikkeling van de leerling
Niet elk rekenspel is geschikt voor elke leerling. Wanneer een spel te moeilijk is, kan dit leiden tot frustratie en demotivatie. Anderzijds levert een te makkelijk spel weinig leerwinst op. Het is daarom belangrijk om spellen af te stemmen op het niveau en de behoeften van de leerlingen. Houd rekening met de volgende punten:
Het niveau van de leerlingen
Zorg ervoor dat de sommen in het spel aansluiten bij wat de leerlingen al kunnen, maar bied ze tegelijkertijd net dat beetje extra uitdaging. Zelf maak ik graag gebruik van rekenkaarten die ik kan aanpassen aan het niveau van de leerlingen. Denk bijvoorbeeld aan kaarten met splitsingen, sommen tot 10 of klokkijken. Door een spelbord te gebruiken waarop je deze kaarten inzet, kun je het spel eenvoudig afstemmen op het niveau van je groep. Zo kan het zijn dat het ene groepje leerlingen aan het oefenen is met de plussommen en andere leerlingen oefenen al met de tafels.
Automatiseren
Spellen die gericht zijn op het automatiseren van rekenvaardigheden moeten snelle en herhaalde oefeningen bevatten. Het is hierbij belangrijk dat het rekenen centraal staat. Spellen waarin veel strategie en tactiek vereist zijn, kunnen afleiden van het rekenen en zijn minder geschikt. Het doel is dat leerlingen de sommen snel en automatisch kunnen uitvoeren, zonder dat ze hierbij teveel nadenken over de opzet van het spel zelf.
Wil je meer leren? Volg de online cursus Spel in de rekenles
In mijn cursus Spel in de rekenles leer je hoe je spellen doelgericht inzet, aanpast voor verschillende niveaus en kiest voor herkenbare vormen. Met praktische tips, kant-en-klare materialen en direct toepasbare spellen kun je jouw rekenlessen naar een hoger niveau tillen. Meer informatie over de cursus vind je hier.
