Selecteer een pagina

Van methode loslaten naar bewust kiezen

Door:Petra Kroon

Petra Kroon is eigenaar van De rekenhoek, leerkracht in groep 3 en auteur van rekenmaterialen en methodes. Vanuit de praktijk helpt zij leerkrachten om rekenen doelgericht en spelenderwijs aan te bieden.

2 februari 2026

 

 

Er is een periode geweest waarin ik volledig zonder methode werkte. Niet omdat ik tegen het werken met methodes was, maar omdat het niet klopte. De resultaten voldeden niet, het sloot onvoldoende aan bij groep 3 en ik voelde steeds sterker: dit kan anders en beter. Dus ik gooide het roer om.

Zelf bouwen vanuit doelen en leerlijnen

Ik begon een eigen werkwijze te ontwikkelen. Vanuit leerlijnen, vanuit doelen en met oog voor hoe jonge kinderen leren. Ik koos bewust voor veel doen, ervaren, herhalen en verdiepen. Minder op papier en meer doen. Minder volgen en meer denken. Dat werkte voor mij en de leerlingen. De resultaten verbeterden. En het onderwijs voelde weer van mij. In die periode werd mijn werkwijze bekroond met de Drentse Onderwijsprijs.

Wat volledig zelf werken vraagt

Maar die manier van werken vroeg ook veel. Ik stond vier dagen voor de klas, overzag het geheel en droeg het grote plaatje zelf. Ik wist waar ik naartoe werkte, welke keuzes ik maakte en waarom. Voor die ene dag in de week dat ik er niet was legde ik altijd iets klaar. Dat maakte het mogelijk om zonder rekenmethode te werken.

In de loop van de tijd veranderde mijn rol. Ik stond minder voor de klas. Het overzicht werd minder vanzelfsprekend. En ik merkte dat volledig zelf bouwen niet alleen vrijheid geeft, maar ook kwetsbaar is. Het vraagt continu scherpte, borging en afstemming. En is sterk afhankelijk van degene die het draagt. Daarnaast had ik altijd in mijn achterhoofd wat als ik deze school verlaat? Wat blijft er dan over? Wat kan ik achterlaten zodat mijn visie op het rekenonderwijs doorgezet kan worden. Als ze dat willen natuurlijk ;-).  

Een andere blik op methodes

In die fase kreeg ik de kans om zelf mee te schrijven aan een rekenmethode. Een methode die wél aansluit bij de doelgroep en bij hoe kinderen leren. Die kans heb ik met beide handen aangegrepen. Als je ziet waar het schuurt en je krijgt de mogelijkheid om daar iets in te veranderen, dan vraagt dat om handelen.

Ik ben een methodemaker,

maar lang niet altijd een methodevolger.
En dat zal altijd zo blijven.

Een methode kan veel bieden. Structuur, overzicht en een gezamenlijke basis. Zeker wanneer je parttime werkt of samen verantwoordelijk bent voor een doorgaande lijn. Dat was waar ik zoekende in was. Een methode kan rust geven in de organisatie en duidelijkheid in het aanbod. Denk alleen maar aan dezelfde rekentaal.

Het verschil ontstaat wanneer vakkennis de basis is. Wanneer je de leerlijnen kent. Wanneer je begrijpt hoe rekenbegrip zich opbouwt. Wanneer je ziet wat een leerling nodig heeft om een volgende stap te zetten. Dan wordt een methode wat het hoort te zijn: een hulpmiddel. Een steun in de rug. 

Met die kennis stuur jij. Je weet wanneer je verdiept, wanneer je vertraagt, wanneer je oefent en wanneer het juist tijd is om los te laten. Je ziet of een bladzijde bijdraagt aan het leerdoel of alleen de planning afvinkt. Je gebruikt de methode niet omdat het zo in het boek staat, maar omdat het op dat moment past bij wat leerlingen nodig hebben. Het doel is niet dat het werkboek uit is. Het doel is dat leerlingen voldoende, doelgerichte inoefening krijgen. En daar zit wat mij betreft de kern.

Daarom geloof ik niet meer in vóór of tegen methodes. Ik geloof in bewuste keuzes.

In leerkrachten die begrijpen hoe een leerlijn is opgebouwd. Die weten wat het doel is. En die vanuit dat inzicht bepalen hoe zij hun leerlingen daar brengen. In leerkrachten die op basis van kennis keuzes durven te maken.

Een methode kan ondersteunen.
De vakmanschap van de leerkracht bepaalt.

Tot slot

Bewust omgaan met een methode vraagt uiteindelijk om één kernvaardigheid: weten wat je doet in de les zelf. Want of je nu met of zonder methode werkt, de kwaliteit van je onderwijs staat of valt met wat je tijdens de les laat zien, zegt en doet.

In de volgende blog ga ik daarom in op een onderwerp dat essentieel is voor leren: instructie.

Misschien vind je dit ook interessant…

1 minuut rekenen

1 minuut rekenen

Automatiseren vraagt om oefening. Niet af en toe een keer, maar regelmatig en doelgericht. Zeker in groep 3 werken we...

Spel in de rekenles

Spel in de rekenles

Spel heeft een belangrijke plek in mijn onderwijs. Dat is altijd zo geweest en dat blijft zo. Jonge kinderen leren...

Leerlijnen als kompas

Leerlijnen als kompas

Rekenen is geen verzameling losse onderwerpen. Getalbegrip, bewerkingen, automatiseren, meten en meetkunde bouwen op...