Rekenen op het rooster
Update augustus 2026
Het programma in groep 3 zit snel vol. Rekenen, lezen, schrijven, spelling, thematisch onderwijs, bewegen… alles verdient tijd. Toch wil ik voorkomen dat rekenen alleen bestaat uit één rekenles van drie kwartier en daarna voor de rest van de dag verdwijnt. Daarom kijk ik breder naar rekentijd. Naast de gewone rekenles plan ik korte momenten waarop eerder aangeboden leerstof terugkomt. Soms is dat een Starttaak bij binnenkomst, soms tien minuten automatiseren en op een ander moment een kort spel of een rekenactiviteit in beweging.
In deze blog laat ik zien hoe ik rekenen verspreid over de dag en welke keuzes ik daarbij maak.
Begin bij de doelen, niet bij het rooster
Voordat ik rekenmomenten inplan, kijk ik eerst naar wat ik in een periode wil bereiken. Welke doelen zijn nieuw? Welke kennis moet onderhouden worden? Waar verwacht ik dat kinderen extra tijd voor nodig hebben. Daarvoor werk ik graag met een periodeplanning. Zo houd ik zicht op de lijn tussen twee vakanties en voorkom ik dat de methode automatisch bepaalt hoeveel tijd een doel krijgt.
Een methode geeft houvast, maar blijft een hulpmiddel.
Soms volg ik de les zoals hij is opgebouwd. Op andere momenten blijf ik langer bij een doel, sla ik bepaalde opdrachten over of kies ik voor materiaal, spel of een andere verwerking.
De vraag blijft steeds: waar willen we naartoe en wat hebben deze kinderen nodig om daar te komen?
Werk je in groep 3 en wil je zien hoe ik de doelen verdeel over een periode? In de blog Van zomer tot herfst beschrijf ik welke rekeninhouden in de eerste periode centraal staan.
De rekenles als kernmoment
De gewone rekenles blijft voor mij het belangrijkste moment voor nieuwe leerstof. Hier geef ik instructie, werken we samen aan het doel en krijgen kinderen de ruimte om te oefenen. Tijdens de instructie probeer ik alle kinderen actief te laten rekenen. Actief met een wisbordje, rekenpapier of materiaal uit het rekenbakje. Zo zie ik snel wie het begrijpt, welke strategieën kinderen gebruiken en waar nog ondersteuning nodig is.
Na de gezamenlijke instructie hoeft niet ieder kind precies hetzelfde te doen. Sommige leerlingen kunnen zelfstandig verder, terwijl andere kinderen nog extra instructie of begeleide oefening nodig hebben. Ook sterke rekenaars hoeven niet automatisch meer van hetzelfde te maken. Voor hen kun je juist compacten en ruimte maken voor verdieping, zodat zij daar weer voldoende tijd voor hebben.
Zeker in groep 3: liever korter en vaker
Aan het begin van groep 3 kan het prettig zijn om niet alle rekentijd in één lang lesblok te stoppen. Kinderen komen uit groep 2, waar leren veel meer verweven is met spel, bewegen, handelen en korte activiteiten verspreid over de dag. De overstap naar langere instructies en langere periodes aan tafel is groot.
Door de rekenles op te knippen, kun je beter aansluiten bij die overgang. Geef bijvoorbeeld een korte, gerichte instructie en laat kinderen daarna handelen, spelen of zelfstandig oefenen. Een ander rekenmoment kan later op de dag volgen. Dat betekent niet dat je minder rekent of minder doelen nastreeft. Je verdeelt dezelfde rekentijd alleen anders. Naarmate kinderen gewend raken aan de routines van groep 3 en langere tijd geconcentreerd kunnen werken, kun je de duur en opbouw van de rekenmomenten verder aanpassen, zodat je ook weer aansluit op de manier van werken van groep 4.
Niet alles hoeft in die ene rekenles
De rekenles is belangrijk, maar niet alle rekeninhouden hoeven daarin een plek te krijgen. Vooral herhalen en automatiseren lenen zich goed voor korte momenten verspreid over de dag of week.
Denk aan vijf tot tien minuten voor:
- een Starttaak
- splitsingen of sommen automatiseren
- een kort rekenspel
- een rijke rekenvraag
- oefenen met de telrij of getalbeelden
- een korte activiteit met meten, tijd of meetkunde.
Juist doordat eerder aangeboden leerstof regelmatig terugkomt, ontstaat er meer ruimte in de gewone rekenles voor instructie, begrip en nieuwe leerstof. Het gaat erom dat je de beschikbare rekentijd bewust verdeelt: langere momenten wanneer nieuwe kennis aandacht vraagt en korte momenten om kennis te onderhouden en steeds makkelijker beschikbaar te maken.
Hoe kan zo’n rekenweek eruitzien?
Je hoeft niet iedere dag alle onderdelen terug te laten komen. Kijk liever naar de week als geheel. Zo kun je verschillende rekenmomenten bewust verdelen zonder dat het rooster overvol raakt.
Een mogelijke verdeling is bijvoorbeeld:
- dagelijks een korte Starttaak of ander herhaalmoment
- meerdere keren per week een korte automatiseringsoefening
- één of twee momenten voor een rekenspel, rekenhoek of circuit
- tussendoor ruimte voor rijke rekenvragen, meten, meetkunde of rekenen in beweging.
De gewone rekenlessen blijven daarbij de basis voor nieuwe leerstof en gerichte instructie. De korte momenten eromheen zorgen ervoor dat belangrijke kennis blijft terugkomen.
Zelf vind ik het prettig om vooraf te bepalen welke doelen ik gedurende een periode extra vaak wil laten terugkomen. In het begin van groep 3 kan dat bijvoorbeeld getalbegrip of splitsen zijn. In hogere groepen ligt de nadruk misschien juist op automatiseren, tafels of delen.
Zo ontstaat er een bewuste verdeling van rekentijd die past bij de doelen en leerlingen.
Wil je meer lezen over het inzetten van een korte taak bij binnenkomst? In de blog Begin de dag met een rekentaak lees je hoe ik Starttaken gebruik om eerder aangeboden leerstof regelmatig te laten terugkomen.
Spel en beweging als extra rekenmoment
Ook spel en beweging kunnen een vaste plek krijgen binnen de rekenweek. Een kort klassikaal spel van vijf minuten kan al genoeg zijn. Laat kinderen bijvoorbeeld een getal zoeken, een som oplossen, een passende splitsing bedenken of bewegen naar het juiste antwoord. Ook een rekencircuit of rekenhoek kan helpen om eerder aangeboden leerstof op een andere manier opnieuw te gebruiken.
Blijf daarbij steeds dezelfde vraag stellen: Wat wil ik dat kinderen hier oefenen of leren? Het spel komt daarna. Zo wordt extra rekentijd geen verzameling losse activiteiten, maar een bewuste aanvulling op de gewone rekenles.
Wil je spel vaker inzetten, maar wel zorgen dat het echt iets toevoegt aan je rekenles?
In de online cursus Spel in de rekenles laat ik zien hoe je vanuit een duidelijk rekendoel passende spelvormen kiest en deze doelgericht inzet binnen je instructie en verwerking.
Rekentijd bewust verdelen
Bij lezen vinden we het heel normaal om verschillende onderdelen over de dag te verdelen. We hebben een instructiemoment, lezen op andere momenten zelfstandig of samen en leggen tussendoor accenten op bijvoorbeeld woordenschat, vloeiend lezen of leesbegrip.
Bij rekenen kan dat net zo goed. Nieuwe leerstof vraagt om goede instructie, ruimte om te handelen en tijd om tot begrip te komen. Herhalen, onderhouden en automatiseren lenen zich juist goed voor korte momenten verspreid over de dag of week.
Door die verschillende doelen niet allemaal in één rekenles te willen stoppen, kun je de beschikbare rekentijd bewuster gebruiken. De rekenles blijft het moment waarop je nieuwe kennis opbouwt. Korte rekenmomenten daaromheen zorgen ervoor dat eerder aangeboden kennis blijft terugkomen en steeds makkelijker beschikbaar wordt. Zo ontstaat een betere balans tussen begrijpen, oefenen en onderhouden, zonder dat je simpelweg meer minuten rekenen aan het rooster hoeft toe te voegen.
Een voorbeeld uit de praktijk
Hoe je de verschillende rekenmomenten verdeelt, hangt natuurlijk af van je groep, rooster en doelen. Toch kan een concreet voorbeeld helpen om te zien hoe je rekenen over de week kunt spreiden.
Een week kan er bijvoorbeeld zo uitzien:
| Moment | Mogelijke invulling |
|---|---|
| Bij binnenkomst | Korte Starttaak of andere herhaling |
| Rekenles | Nieuwe leerstof, instructie en verwerking |
| Kort moment later op de dag | Automatiseren of onderhouden |
| Eén of twee keer per week | Rekenspel, rekenhoek, buiten rekenen of rekencircuit |
| Tussendoor | Rijke rekenvraag of bewegen met rekenen |
Niet ieder onderdeel hoeft iedere dag terug te komen. Ik kijk vooral naar wat in die periode extra aandacht nodig heeft. In het begin van groep 3 kan dat getalbegrip of splitsen zijn. Later verschuift de nadruk bijvoorbeeld naar optellen en aftrekken, automatiseren of andere rekendoelen. Zie zo’n rooster daarom niet als een schema dat je moet kopiëren, maar als een manier om bewust naar je totale rekentijd te kijken.