Spel in de rekenles
Spel heeft een belangrijke plek in mijn onderwijs. Dat is altijd zo geweest en dat blijft zo. Jonge kinderen leren door te doen, te bewegen, te herhalen en te ervaren. Spel kan daarin een krachtige vorm zijn. Het motiveert, activeert en nodigt uit tot interactie. Maar spel zorgt niet automatisch voor beheersing van doelen.
Spel is geen garantie voor leren
In de praktijk wordt spel soms ingezet omdat het leuk is, afwisselend of omdat het past bij jonge kinderen. Dat is begrijpelijk. Maar spel op zichzelf zegt nog niets over wat er geleerd wordt.
Zonder helder doel en zonder doordachte opzet blijft spel een activiteit. Leerlingen zijn bezig, maar het is niet altijd duidelijk wat ze leren, waarom ze dat doen en hoe dat aansluit bij wat volgt.
Spel is krachtig als het didactisch klopt.
Goed spel vraagt vakmanschap
Goed spel ontstaat niet alleen door een leuk idee, maar door bewuste keuzes. Daarom werk ik met heldere criteria voor spel in de rekenles. Criteria die helpen om te bepalen of spel het leren daadwerkelijk ondersteunt. Deze werk ik ook uit in mijn online cursus Spel in de rekenles.
Goed spel is onder andere doelgericht, sluit aan bij de leerlijn, biedt veel effectieve rekentijd, nodigt uit tot denken en geeft leerlingen feedback op hun handelen. Spel dat aan deze voorwaarden voldoet, ondersteunt het leren. Spel dat dit niet doet, leidt af. Hoe leuk het ook is.
Spel en instructie versterken elkaar
Spel vervangt geen instructie. Maar het kan instructie wél verdiepen en versterken.
Na een duidelijke instructie kan spel oefening betekenisvol maken. Vanaf de JULLIE/JIJ-fase kan spel een mooie aanvulling zijn als je een coöperatieve vorm gebruikt. Soms laat spel herhaling ook minder zwaar voelen. En wanneer je als leerkracht meespeelt geeft het inzicht in hoe leerlingen denken. Door mee te spelen ontstaat bovendien een natuurlijke gelegenheid voor een rekengesprek. Ik zeg win-win!
We laten leerlingen vaak hardop lezen om te horen hoe het gaat. Hardop rekenen doen we veel minder, terwijl daar juist waardevolle informatie zit over strategieën, begrip en misvattingen.
Waar ik nu sta
In de loop van de jaren is mijn kijk op spel verdiept. En durf ik ook keuzes te maken. Niet elk doel vraagt om een spel. Vaak is een andere werkvorm effectiever, rustiger of helderder.
Ik gebruik spel nog elke week, maar niet meer vanzelfsprekend.
Door jarenlange praktijkervaring én door veel te lezen over hoe leren werkt, ben ik bewuster gaan kiezen wanneer spel het leren ondersteunt en wanneer een andere aanpak effectiever is. Spel is voor mij een doordachte didactische keuze. Veel meer hiervoor kom je te weten in mijn online cursus Spel in de rekenles.
Tot slot
In deze blogreeks heb ik laten zien hoe ik kijk naar rekenonderwijs:
doelgericht, met professionele regie, waarin methodes, instructie en spel allemaal een plek hebben.






