Werken zonder rekenmethode: doelen

Werken zonder een rekenmethode. Hoe pak je dit aan? In deze blog lees je hoe je de doelen kunt verdelen over een jaar. Inclusief voorbeelden!

In mijn blog werken zonder rekenmethode heb ik omschreven waarom ik het anders ben gaan doen. In deze blog omschrijf ik hoe ik het ben gaan aanpakken met betrekking tot de doelen.  

Werken in perioden

Via de masterclass een goede rekenstart kwam ik op het idee om van vakantie tot vakantie te werken. Dit geeft je 7 à 8 weken de tijd om je doelen te behalen.

Per periode heb ik mijn voorbereiding en weet ik waar ik naar toe wil werken. Aan het eind van de periode test ik alle kinderen of de doelen zijn bereikt. Tussendoor observeer ik veel en controleer ik of ze op de goede weg zijn. Dit doe ik aan het begin van het jaar met behulp van het digikeuzebord.

Van einddoelen naar tussendoelen

De eerste stap is de einddoelen verdelen over vijf perioden. Je kunt ook de masterclass volgen, dan krijg je dat al kant-en-klaar. Is dit geen optie voor je? Gebruik dan in ieder geval het document tussendoelen rekenen-wiskunde van de SLO. Met regelmaat pak ik dit document erbij om te kijken of ik op de goede weg zit.

Tussendoelen rekenen-wiskunde

Een voorbeeld met getalbegrip – tellen

Probeer de einddoelen in kleine stukken te verdelen. In eerste instantie in perioden, daarna in weken en dagen. Eén van de einddoelen van getalbegrip is bijvoorbeeld:

Kan de getalrij tot 100 opzeggen en vanaf elk getal verder- of terugtellen.

Hier ben ik een aantal perioden mee bezig. In mijn voorbeeld heb ik het alleen over het verder tellen. Periode 1 ziet er als volgt uit:

Week 1Tellen tot 20
Week 2Tellen tot 30
Week 3 en 4Tellen tot 40
Week 5Tellen tot 50
Week 6Tellen tot 60
Week 7 en 8Herhalen en controleren

Hiervoor gebruik ik ook het 100 dagen rekenproject van Slimme Kleuters. Hoeveel dagen we op school zijn, zoveel tellen we in ieder geval. Daarna oefenen we in het getalgebied wat op het programma staat.

Dit doen we altijd bewegend. Elke stap is één tel en tellen we terug dan lopen we achteruit. In periode 2 tellen we tot minimaal 100. De perioden daarna herhalen we dit regelmatig. Uiteindelijk zitten we in periode 3 op de 100 dagen. Rond die tijd doe ik veel rondom het getalbegrip tot 100.

Een voorbeeld met klokkijken

Bij het klokkijken wijk ik iets van de tussendoelen af. Als je kijkt naar de einddoelen van groep 3 (SLO) dan hoeven de kinderen alleen op de analoge en digitale klok de hele uren te weten. Kan op een analoge en digitale klok de hele uren aflezen (zoals 3 uur, 18.00). In de methode en Cito wordt meer van de kinderen gevraagd. Hier leg ik mijn doelen dus iets hoger.

Zelf heb ik ongeveer de volgende opbouw:

Periode 1hele uren
Periode 2hele uren en halve uren
Periode 3één uur verder of terug
Periode 4hoeveel tijd zit er tussen (hele uren)
Periode 5herhaling alle onderdelen

Flexibel door de leerlijnen

Het fijne van het ontwerpen van je eigen lesprogramma is dat je er flexibel doorheen kunt bewegen. Afgelopen jaar merkte ik dat veel kinderen de hele uren al beheersten vanuit groep 2. Dan ga ik direct door naar de halve uren. Dit is op meerdere gebieden zo. Loopt iets nog niet naar verwachting dan besteed ik er meer tijd aan. Gaan er al dingen goed dan versnel ik. Wel met herhaling, zodat iedereen hierin goed mee kan komen.

Van perioden naar weken

Als je de doelen over de perioden hebt verdeeld en weg hebt gezet over de weken dan kan je invulling gaan geven aan je lessen. Elke dag zorg ik voor een instructiemoment in de domeinen getalbegrip of bewerkingen. Hier heb ik voor mezelf een regelmaat in aangebracht.

Periode 1: zomer tot herfstvakantie

Voor periode 1 had ik voor mezelf ongeveer de volgende opbouw.

Maandag en dinsdagGetalbegrip
Woensdag en donderdagBewerkingen
VrijdagHerhaling
100 dagen rekenproject

Naast de instructielessen staat elke dag tellen (verder en terug) en het rekenrek op het programma. Dit doe ik niet altijd tijdens de rekenles zelf, maar pak ik een ander moment voor op de dag.

Meten en meetkunde

In de vierde week van elke periode heb ik een week rondom een onderdeel uit het domein meten. Hier doe ik een week over. De meetkundelessen staan ’s middags tijdens thematijd op het programma. Ik begin altijd met het onderdeel patronen maken.

Periode 2: herfst tot kerstvakantie

Voor periode 2 (en daarna) had ik weer een andere aanpak.  Voornamelijk om het mezelf wat makkelijker te maken. Elke dag een ander soort les vraagt veel voorbereidingstijd van je. Vanaf deze periode heb ik ervoor gekozen om aan één doel per week te werken met herhaling van voorgaande doelen. Herhaling doe ik standaard op de maandag.  Een terugblik op de week ervoor met vooruitblik op wat er gaat komen. In één week probeerde ik dan met een lesdoel de stappen uit het handelingsmodel te doorlopen:

Handelingsmodel uit het Protocol Ernstige Reken Wiskunde Problemen en Dyscalculie (2011)

In periode 1 en 2 heb ik extra rekentijd in mijn lesrooster met o.a. tellen en het rekenrek. Daarna verschuift die extra oefentijd naar het automatiseren.

De dagelijkse praktijk

Mijn lesprogramma is uiteindelijk ontstaan vanuit allerlei bronnen. Denk aan de rekenmethode, cursussen die ik heb gevolgd en rekenliteratuur. Daarnaast gebruik ik Instagram en Facebook om inspiratie op te doen.

Ik gebruik dus nog steeds de rekenmethode als bron. De handleiding en software niet gebruiken is toch zonde. Er staan in de methode relevante instructies en/of spelideeën die je goed kunt gebruiken. Vandaar dat ik gezocht heb naar overlap. Waar ik het kan gebruik ik het en anders volg ik mijn eigen koers. Voor periode 1 heb ik zelf allemaal digibordlessen in Gynzy gemaakt, zodat het precies aansluit bij wat ik wil aanbieden.

Tot slot

Ik hoop jullie met mijn blog een klein beetje op weg te helpen. Mocht je hulp nodig hebben? Neem contact met met op via info@derekenhoek.nl

Wie weet kan ik iets voor je betekenen!

Kopafbeelding van DarkWorkX via Pixabay

Auteur: De rekenhoek

Petra is eigenaar van de rekenhoek en leerkracht van groep 2/3. Winnaar Drentse onderwijsprijs 2017-2019. Zij heeft de Master SEN opleiding afgerond gericht op leren en gedrag, is rekencoördinator en mag bewegingsonderwijs geven. Waar ze veel energie van krijgt in haar werk is: spelend en thematisch leren, rekenen zonder methode, een goede overgang creëren van groep 2 naar 3 en het coachen en inspireren van andere leerkrachten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *